«Είμαστε όλοι βαθιά σοκαρισμένοι», δήλωσε τη Δευτέρα (07.09.2026) ο Φρίντριχ Μερτς, μετά τη σαρωτική επικράτηση της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία που απειλεί να γκρεμίσει το τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU). Το ακροδεξιό κόμμα κατέλαβε τελικά, την πρώτη θέση στις εκλογές του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ κερδίζοντας το 44% των ψήφων.
Στη μεγαλύτερη πολιτική κρίση της μέχρι σήμερα θητείας του βρίσκεται ο Φρίντριχ Μερτς, μετά το ιστορικά υψηλό ποσοστό του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και την κατάρρευση της εκλογικής δύναμης των Χριστιανοδημοκρατών, ενώ την ίδια ώρα έχει ανοίξει για τα καλά και η συζήτηση για το μέλλον του ίδιου του Γερμανού καγκελαρίου. Απελάσεις μεταναστών από τη Γερμανία, απαγόρευση της σημαίας Pride και πατριωτισμός, περιλαμβάνονται στο σκληρό μανιφέστο του ακροδεξιού κόμματος.
Όπως αναλύει το Politico, το AfD επιχειρεί πλέον να μετατρέψει την εκλογική του νίκη σε ένα πολύ ισχυρότερο πολιτικό πλήγμα κατά του Μερτς και του CDU, την ώρα που ο Γερμανός καγκελάριος δείχνει να μην έχει ακόμη σαφή στρατηγική για το πώς θα ανακόψει την άνοδο της ακροδεξιάς.
Ο ίδιος χαρακτήρισε το αποτέλεσμα ως τη χειρότερη ή μία από τις χειρότερες εκλογικές ήττες του CDU εδώ και δεκαετίες, αναγνωρίζοντας ότι θα πρέπει να υπάρξουν συνέπειες.
Σενάρια ακόμη και για «αλλαγή καγκελαρίου»
Η εξαιρετικά χαμηλή δημοτικότητα του Μερτς, σε συνδυασμό με την εντυπωσιακή άνοδο του AfD, έχει αναζωπυρώσει στο εσωτερικό της γερμανικής Κεντροδεξιάς τη συζήτηση περί Kanzlertausch, δηλαδή αντικατάστασης του καγκελαρίου εν μέσω της κυβερνητικής θητείας, προκειμένου να αλλάξει η πολιτική εικόνα του κόμματος.
Ο Μερτς, πάντως, ξεκαθάρισε τη Δευτέρα ότι σκοπεύει να παραμείνει στη θέση του και να συνεχίσει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις, τις οποίες θεωρεί αναγκαίες για να αντιμετωπιστούν τα διαρθρωτικά προβλήματα της γερμανικής οικονομίας.
Το AfD, από την πλευρά του, δεν κρύβει ότι θέλει να αξιοποιήσει τη συγκυρία για να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη πολιτική ζημιά στους Χριστιανοδημοκράτες.
Η ηγεσία του κόμματος επιχειρεί ήδη να προσελκύσει βουλευτές του CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ, καθώς χρειάζεται μόλις τρεις επιπλέον έδρες για να μπορέσει να κυβερνήσει μόνο του. Η κίνηση δεν αφορά μόνο την αριθμητική των εδρών. Στόχος του AfD είναι να προκαλέσει πλήξει το εσωτερικό των Χριστιανοδημοκρατών και να ενισχύσει τις αμφισβητήσεις απέναντι στην ηγεσία Μερτς.
Η συμπρόεδρος του AfD Άλις Βάιντελ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιθετική απέναντι στους Χριστιανοδημοκράτες, υποστηρίζοντας ότι το συντηρητικό στρατόπεδο δεν θα μπορέσει πλέον να κερδίσει ομοσπονδιακές εκλογές. Κατά την ίδια, η διαφορά μεταξύ AfD και CDU βρίσκεται ήδη σε διψήφια επίπεδα, με στόχο του κόμματός της να τη διευρύνει ακόμη περισσότερο μέσα στο επόμενο διάστημα.
Ο ίδιος ο Μερτς παραδέχθηκε ότι η προσωπική του εικόνα αποτελεί μέρος του προβλήματος. Σύμφωνα με exit poll της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης, μόλις το 9% των ψηφοφόρων στη Σαξονία-Άνχαλτ δήλωσε ικανοποιημένο από τις επιδόσεις του ως καγκελαρίου. Ο Μερτς αναγνώρισε ότι χρειάζεται να αποκτήσει βαθύτερη επαφή με τις ανησυχίες των πολιτών, οι οποίοι εμφανίζονται προβληματισμένοι για την οικονομία, την ασφάλεια και τη γενικότερη αβεβαιότητα.
Νέο τεστ στις κάλπες της 20ής Σεπτεμβρίου
Η πίεση αναμένεται να ενταθεί ενόψει των εκλογών της 20ής Σεπτεμβρίου σε δύο ακόμη ανατολικά κρατίδια. Παράλληλα, στελέχη του CDU αρχίζουν να εκφράζουν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους. Η AfD επιτίθεται στον Μερτς για το μεταναστευτικό, την ενεργειακή πολιτική και την οικονομία, ενώ ζητά επαναφορά της φθηνής ρωσικής ενέργειας.
Κεντρικό ζήτημα παραμένει το λεγόμενο «τείχος προστασίας», δηλαδή η άρνηση των κεντρώων κομμάτων να συνεργαστούν με την AfD.
Ο Μερτς παραδέχθηκε ότι δεν έχει καταφέρει να πείσει σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων.
«Αυτό είναι δική μου ευθύνη και την αναλαμβάνω. Θα προσπαθήσω να κάνω τα πράγματα διαφορετικά, να τα κάνω καλύτερα, τις επόμενες εβδομάδες και μήνες», δήλωσε.
Το ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν το ίδιο του το κόμμα είναι διατεθειμένο να του δώσει αυτόν τον χρόνο.
