Κανόνες σε δύο από τις πιο συνηθισμένες –και μέχρι σήμερα λιγότερο ρυθμισμένες– πλευρές της σχολικής καθημερινότητας βάζει ο ΕΟΔΥ ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς: στο ταπεράκι που παίρνει το παιδί από το σπίτι και στη χρήση ισχυρών απολυμαντικών, όπως η χλωρίνη, μέσα στις σχολικές μονάδες.
Ο νέος οδηγός για την πρόληψη και τον έλεγχο λοιμωδών νοσημάτων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολεία περιλαμβάνει συγκεκριμένες συστάσεις για το πώς πρέπει να παρασκευάζονται, να μεταφέρονται και να συντηρούνται τα σχολικά γεύματα, προκειμένου να περιορίζεται ο κίνδυνος τροφιμογενών λοιμώξεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας, καθώς ευπαθή τρόφιμα δεν πρέπει να παραμένουν επί ώρες μέσα στη σχολική τσάντα.
Την ίδια ώρα, ο Οργανισμός βάζει σαφή όρια στη χρήση της χλωρίνης: τη χαρακτηρίζει χημική ουσία υψηλού κινδύνου και αναφέρει ότι γενικά, η χρήση της δεν συνιστάται σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολεία. Προκρίνει ασφαλέστερα απολυμαντικά, ενώ προειδοποιεί και για τους ψεκασμούς στον αέρα, οι οποίοι όχι μόνο δεν αποτελούν αποτελεσματικό τρόπο απολύμανσης, αλλά μπορούν να επιβαρύνουν το αναπνευστικό σύστημα.
Πρόκειται για δύο μόνο από τις πτυχές του νέου, 79σέλιδου οδηγού του ΕΟΔΥ, ο οποίος για πρώτη φορά συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο πλαίσιο οδηγίες για την πρόληψη και τη διαχείριση λοιμώξεων στο σχολικό περιβάλλον. Από την ασφάλεια των τροφίμων και τον καθαρισμό των αιθουσών μέχρι τον αερισμό, την υγιεινή των χεριών και τα κριτήρια με τα οποία ένας μαθητής πρέπει να μείνει σπίτι όταν αρρωστήσει.
Το ταπεράκι δεν πρέπει να μένει όλη μέρα στην τσάντα
Ξεχωριστό κεφάλαιο του οδηγού αφορά τα γεύματα που ετοιμάζουν οι γονείς στο σπίτι και παίρνουν μαζί τους τα παιδιά στο σχολείο.
Η βασική αρχή είναι ότι τα ευαλλοίωτα τρόφιμα πρέπει να διατηρούνται σε θερμοκρασία κάτω από 5 βαθμούς Κελσίου. Τα μαγειρεμένα φαγητά, εφόσον δεν μεταφέρονται αμέσως μετά το μαγείρεμα, πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο, ενώ εάν πρόκειται να αναθερμανθούν, η θερμοκρασία στο κέντρο του τροφίμου πρέπει να φτάσει τους 74 βαθμούς για τουλάχιστον 15 δευτερόλεπτα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται ακόμη και τα φαινομενικά απλά σχολικά σνακ. Σάντουιτς με αλλαντικά, τυριά και άλλα ευπαθή υλικά συνιστάται να παρασκευάζονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στην ώρα αναχώρησης για το σχολείο. Διαφορετικά, πρέπει να διατηρούνται υπό ψύξη.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει τα μαγειρεμένα φαγητά αλλά και τα σάντουιτς να μεταφέρονται σε κατάλληλες συσκευασίες τροφίμων που κλείνουν καλά, ιδανικά μέσα σε ισοθερμικό περιέκτη με παγοκύστες ώστε να διατηρείται η ψυκτική αλυσίδα.
Αν το σχολείο διαθέτει ψυγείο, τα γεύματα που έχουν φέρει τα παιδιά από το σπίτι, ιδιαίτερα όσα περιέχουν ευπαθή συστατικά, πρέπει να τοποθετούνται άμεσα σε αυτό και να διατηρούνται κάτω από τους 5 βαθμούς μέχρι να καταναλωθούν.
Ο «κανόνας των τεσσάρων ωρών»
Οταν στο σχολείο δεν υπάρχει δυνατότητα να διατηρηθεί το φαγητό στη σωστή θερμοκρασία, είτε πρόκειται για κρύο είτε για ζεστό γεύμα, θα πρέπει να καταναλώνεται το αργότερο μέσα σε τέσσερις ώρες.
Ο ΕΟΔΥ είναι σαφής ότι τα τρόφιμα δεν πρέπει να παραμένουν σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, ούτε το καλοκαίρι ούτε τον χειμώνα. Το εύρος μεταξύ 5 και 60 βαθμών Κελσίου ευνοεί τον πολλαπλασιασμό παθογόνων μικροοργανισμών.
Για αυτό και φαγητό που έχει παραμείνει σε δοχείο σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για περισσότερο από τέσσερις ώρες πρέπει να απορρίπτεται, καθώς ενδέχεται να μην είναι πλέον ασφαλές για κατανάλωση. Καθαρά πρέπει επίσης να είναι πριν από κάθε χρήση τα μαχαιροπίρουνα, τα δοχεία, τα σκεύη και οι σακούλες μεταφοράς φαγητού.
Τι λέει ο ΕΟΔΥ για τη χλωρίνη στα σχολεία
Ενα δεύτερο σημείο του οδηγού που ξεχωρίζει αφορά τη χλωρίνη.
Ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι γενικά η χρήση της δεν συνιστάται σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολεία. Παρότι είναι ένα φθηνό, εύκολα διαθέσιμο και αποτελεσματικό απολυμαντικό, χαρακτηρίζεται χημική ουσία υψηλού κινδύνου και παράγοντας που μπορεί να συνδέεται με άσθμα.
Αντί για αυτήν, ο οδηγός προτείνει όπου είναι δυνατόν την επιλογή ασφαλέστερων, άοσμων απολυμαντικών, με δραστικές ουσίες όπως αιθανόλη, ισοπροπυλική αλκοόλη, υπεροξείδιο του υδρογόνου, γαλακτικό ή κιτρικό οξύ.
Οταν, ωστόσο, είναι απαραίτητη η χρήση χλωρίνης, αυτή πρέπει να είναι απλή, άοσμη και υγρή. Δεν θεωρούνται κατάλληλες για απολύμανση επιφανειών οι αρωματισμένες ή άλλου τύπου χλωρίνες.
Τα διαλύματα πρέπει να παρασκευάζονται καθημερινά με κρύο νερό και να απορρίπτονται στο τέλος της ημέρας, καθώς μετά τις 24 ώρες χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.
Ποτέ χλωρίνη μαζί με ξίδι ή αμμωνία
Ιδιαίτερη είναι η προειδοποίηση του ΕΟΔΥ για τις αναμείξεις καθαριστικών: η χλωρίνη δεν πρέπει ποτέ να αναμειγνύεται με αμμωνία ή με οξέα, όπως το ξίδι, λόγω του κινδύνου σοβαρών επιπτώσεων στην υγεία.
Τα απολυμαντικά πρέπει να χρησιμοποιούνται σε καλά αεριζόμενους χώρους και όταν οι μαθητές απουσιάζουν, ενώ η αίθουσα πρέπει να αερίζεται επαρκώς πριν επιστρέψουν τα παιδιά.
Παράλληλα, ο ψεκασμός απολυμαντικού στον αέρα δεν θεωρείται αποτελεσματική μέθοδος απολύμανσης και μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα. Ο οδηγός ξεκαθαρίζει επίσης ότι τα παιδιά δεν πρέπει να χρησιμοποιούν απολυμαντικά, ούτε απολυμαντικά μαντηλάκια ή σπρέι. Τα προϊόντα αυτά πρέπει να φυλάσσονται σε κλειδωμένο χώρο, μακριά από τους μαθητές.
Ιώσεις: Πότε το παιδί πρέπει να μένει σπίτι
Το δεύτερο μεγάλο σκέλος του οδηγού αφορά την αντιμετώπιση των λοιμώξεων μέσα στη σχολική κοινότητα.
Ο ΕΟΔΥ θεωρεί λόγους απομάκρυνσης ενός μαθητή από το σχολείο τον πυρετό με ή χωρίς εξάνθημα, τουλάχιστον δύο επεισόδια εμετού, διάρροια με περισσότερες από δύο κενώσεις, αναπνευστικά συμπτώματα που επιδεινώνονται ή δεν υποχωρούν και δεν εξηγούνται από άλλη αιτία, καθώς και δερματικές πληγές με εκροή υγρού που δεν μπορούν να καλυφθούν.
Για μία ίωση τύπου κρυολογήματος ή γρίπης –στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνεται και η Covid-19– η επιστροφή επιτρέπεται έπειτα από 24 ώρες χωρίς πυρετό, εφόσον το παιδί αισθάνεται αρκετά καλά για να επιστρέψει στις δραστηριότητές του.
Για διάρροια και εμετό, το παιδί πρέπει να παραμένει εκτός σχολείου για 48 ώρες μετά το τελευταίο επεισόδιο.
Στρεπτόκοκκος, ανεμοβλογιά και κοξάκι
Ο οδηγός δίνει συγκεκριμένα χρονικά όρια και για αρκετές κοινές λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας.
Στην οστρακιά ή τη στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, η επιστροφή μπορεί να γίνει 24 ώρες μετά την έναρξη της αντιβιοτικής αγωγής. Στον κοκκύτη απαιτούνται πέντε ημέρες από την έναρξη της αντιβίωσης.
Για την ανεμοβλογιά, το παιδί πρέπει να μείνει σπίτι τουλάχιστον πέντε ημέρες από την εμφάνιση του εξανθήματος και έως ότου όλες οι βλάβες σχηματίσουν κρούστα.
Στη νόσο χεριών, ποδιών και στόματος, που συνδέεται με τους ιούς κοξάκι, η επιστροφή επιτρέπεται εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς πυρετό και χωρίς αντιπυρετικά, δεν υπάρχει έντονη σιελόρροια και το παιδί βρίσκεται σε καλή γενική κατάσταση.
Για τις ψείρες, αντίθετα, δεν απαιτείται απομάκρυνση από το σχολείο, αλλά συνιστάται να ενημερώνεται η σχολική μονάδα.
