Ηναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένει περιορισμένη μία εβδομάδα αφότου οι ΗΠΑ και το Ιράν δήλωσαν ότι θα διευκολύνουν τη διέλευση πλοίων στο πλαίσιο μιας συμφωνίας εκεχειρίας διάρκειας δύο εβδομάδων. Από εκείνη τη στιγή, οι εντάσεις έχουν κλιμακωθεί. Το Ιράν δήλωσε ότι τα πλοία πρέπει να συντονίζονται με τις δυνάμεις του και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να πληρώνουν διόδια, απαιτήσεις τις οποίες ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «εκβιασμό» και ανακοίνωσε την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ θα μπλοκάρουν τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια, ασκώντας περαιτέρω πίεση σε μια ήδη εύθραυστη εκεχειρία.
Ωστόσο, αν και η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ασκήσει οικονομική πίεση στο Ιράν, η Τεχεράνη διατηρεί ένα ισχυρό πλεονέκτημα: τη γεωγραφία. Κατά τη διάρκεια έξι εβδομάδων σύγκρουσης, το Ιράν έχει ουσιαστικά μπλοκάρει σχεδόν όλες τις διελεύσεις στα Στενά τοποθετώντας νάρκες και εκμεταλλευόμενο την ευαλωτότητα που δημιουργεί το γεωγραφικό του ανάγλυφο. Ακόμη και υπό αμερικανικό αποκλεισμό, αυτοί οι παράγοντες επιτρέπουν στο Ιράν να συνεχίζει να επηρεάζει το ποιος περνά και με ποιο ρίσκο.
Αυτό το ρίσκο, περισσότερο από οποιοδήποτε επίσημο κλείσιμο, είναι που κρατά τα πλοία μακριά. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών δεδομένων Kpler, μόλις επτά πλοία διέρχονται καθημερινά κατά μέσο όρο από τα Στενά μετά την εκεχειρία, σε σύγκριση με περισσότερα από 130 πριν από τον πόλεμο. «De facto, η εκεχειρία δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα στην κατάσταση στα Στενά. Τίποτα απολύτως», δήλωσε ο Λαρς Γένσεν της Vespucci Maritime, εταιρείας συμβούλων θαλάσσιων μεταφορών με έδρα την Κοπεγχάγη.
Οι ακόλουθες εικόνες αποκαλύπτουν τι καθιστά τα Στενά του Ορμούζ τόσο κρίσιμα — και πώς η γεωγραφία τους εξακολουθεί να καθορίζει την αντιπαράθεση.
Οι τακτικές αυτές, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα πλοία που διασχίζουν τα Στενά είναι συνήθως τεράστια και κινούνται αργά, καθιστούν τη διέλευση εξαιρετικά επικίνδυνη. Ειδικοί στην άμυνα επισημαίνουν ότι τα πλοία έχουν σχεδόν μηδενική δυνατότητα ανίχνευσης απειλών. «Οι Ιρανοί βρίσκονται κυριολεκτικά από πάνω σου. Αρα έχεις σχεδόν μηδενικό χρόνο αντίδρασης», δήλωσε ο Φρανκ Γκαλγκάνο.
Η ικανότητα του Ιράν να απειλεί πλοία με χαμηλού κόστους drones και νάρκες προβληματίζει τον Τραμπ, ο οποίος αναγνώρισε τον περασμένο μήνα ότι τέτοιες επιθέσεις θα συνεχιστούν «όσο κι αν έχουν ηττηθεί οι Ιρανοί».
Αν και δεν έχουν καταγραφεί επιθέσεις κατά πλοίων μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, το ρίσκο έχει καταστεί ο καθοριστικός παράγοντας που οδηγεί στη σχεδόν πλήρη ακινητοποίηση της ναυσιπλοΐας. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ακόμη και αν αρθούν όλοι οι αποκλεισμοί, θα χρειαστεί χρόνος για να επιστρέψει η κίνηση στα προπολεμικά επίπεδα. «Είναι πολύ απλό. Οι ναυτιλιακές εταιρείες θα συνεχίσουν να αποφεύγουν τα Στενά όσο η Τεχεράνη διατηρεί την ικανότητα να απειλεί την εμπορική ναυσιπλοΐα εκεί και στον Κόλπο», δήλωσε ο Μπέιζιλ Ζερμόν.
Ενας νέος νομικός κίνδυνος
Μόλις οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τον αποκλεισμό, το Ιράν προειδοποίησε ότι θα απαντήσει αν απειληθούν τα λιμάνια του, αυξάνοντας την ένταση για τις ναυτιλιακές εταιρείες που ήδη διστάζουν να διέλθουν. Ταυτόχρονα, το σύστημα διοδίων της Τεχεράνης έχει εισαγάγει έναν νέο νομικό κίνδυνο: τα πλοία που πληρώνουν τους Φρουρούς της Επανάστασης για ασφαλή διέλευση ενδέχεται να θεωρηθεί ότι παραβιάζουν τις κυρώσεις των ΗΠΑ ή της Ευρωπαϊκής Ενωσης κατά του Ιράν, αποθαρρύνοντας περαιτέρω τους διαχειριστές.
Με την αβεβαιότητα να περιβάλλει το καθεστώς των Στενών, οι διαχειριστές πλοίων παραμένουν σε στάση αναμονής. Σύμφωνα με τη Windward, περισσότερα από 700 πλοία παρέμεναν εγκλωβισμένα στον Κόλπο έως τη Δευτέρα.
Η ναυτιλιακή εταιρεία Hapag-Lloyd ανέφερε σε ανακοίνωσή της τη Μ. Τετάρτη ότι «η κατάσταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει ασταθής… Με βάση την τρέχουσα εκτίμηση κινδύνου, αποφεύγουμε προς το παρόν τη διέλευση από τα Στενά».
Για να επιστρέψει η κίνηση σε κανονικά επίπεδα, οι αναλυτές σημειώνουν ότι ο ναυτιλιακός κλάδος θα πρέπει να πειστεί ότι η εκεχειρία θα διατηρηθεί και πως το Ιράν δεν θα επιτεθεί σε πλοία εν κινήσει. «Αν κινήσεις το πλοίο σου και βρίσκεσαι στα μισά της διέλευσης από τον δίαυλο του Ορμούζ και καταρρεύσει η εκεχειρία, τότε τα πληρώματά σου βρίσκονται ουσιαστικά σε πεδίο βολής», δήλωσε ο Λαρς Γένσεν. «Θέλεις να δεις μια σχετικά σταθερή εκεχειρία πριν περάσεις από εκεί».
Πηγή: Washinghton Post
