Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται κοντά στην επίτευξη προσωρινής συμφωνίας για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει την ανακοίνωσή της σήμερα, Τετάρτη, σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές και αξιωματούχο των ΗΠΑ που επικαλείται ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios.
Η συμφωνία, η οποία αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων εδώ και αρκετές εβδομάδες, αποσκοπεί στην επανέναρξη της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς και στην επανεκκίνηση των συνομιλιών για συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε το Σάββατο να μην προχωρήσει στις απειλές του για μαζικούς βομβαρδισμούς, προκειμένου να δοθεί περισσότερος χρόνος στη διπλωματία. Ωστόσο, εάν δεν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία, ενδέχεται να εγκρίνει ευρείας κλίμακας στρατιωτικά πλήγματα.
Η υπό διαμόρφωση συμφωνία ικανοποιεί κάποιες από τις απαιτήσεις του Ιράν για μεγαλύτερο έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τον οποίο δεν διέθετε πριν από τον πόλεμο.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές του Axios, το σχέδιο προβλέπειQ
- Προσωρινή ρύθμιση διάρκειας 60 ημερών μεταξύ του Ομάν και του Ιράν για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, η οποία θα μπορεί να παραταθεί.
- Ολα τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα κινούνται μέσω βόρειας θαλάσσιας λωρίδας εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων.
- Ολα τα πλοία που εξέρχονται προς την Αραβική Θάλασσα θα χρησιμοποιούν νότια λωρίδα εντός των χωρικών υδάτων του Ομάν, σε συντονισμό με το Ιράν.
- Δεν θα επιβάλλονται διόδια ή τέλη κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου.
- Τα εμπλεκόμενα μέρη θα εργαστούν για την εκκαθάριση ναυτικών ναρκών από τη μεσαία λωρίδα των Στενών εντός 30 ημερών.
- Αφού η μεσαία λωρίδα καταστεί ασφαλής, θα χρησιμοποιείται τόσο για την εισερχόμενη όσο και για την εξερχόμενη ναυσιπλοΐα, βάσει μόνιμης συμφωνίας που θα διαπραγματευθούν το Ομάν και το Ιράν.
Το παρασκήνιο
Ο Λευκός Οίκος, το Ομάν και οι περιφερειακοί διαμεσολαβητές πίστευαν ότι είχαν καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν πριν από τρεις εβδομάδες. Ωστόσο, η Τεχεράνη επανέλαβε τις επιθέσεις εναντίον πλοίων, γεγονός που οδήγησε σε δύο εβδομάδες συγκρούσεων και έφερε τις δύο πλευρές στα πρόθυρα γενικευμένου πολέμου.
Πέραν των συνομιλιών μεταξύ Ομάν και Ιράν, στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες συμμετείχαν επίσης αξιωματούχοι από το Κατάρ, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Ο Λευκός Οίκος είχε ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με τον Axios. Τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκαν διαδοχικές τηλεφωνικές επικοινωνίες μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί και του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι.
Δύο περιφερειακές πηγές ανέφεραν ότι ο Αραγκτσί συμφώνησε καταρχήν με το σχέδιο το περασμένο Σαββατοκύριακο, αλλά απαιτούνταν η έγκριση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, καθώς και του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και μία περιφερειακή πηγή, η διαδικασία έγκρισης από την ιρανική ηγεσία ολοκληρώθηκε χθες, Τρίτη.