Του Χόντου Ιωάννη, Μαθητή της Γ΄ Λυκείου
Είμαστε στο 2026 και, ως μαθητής της Γ΄ Λυκείου, θα έπρεπε αυτή την περίοδο να με απασχολούν κυρίως τα μαθήματά μου, οι εξετάσεις, η σχολή που θέλω να επιλέξω και όλα όσα θέλω να κάνω όταν τελειώσει το σχολείο. Αυτή τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι η καθημερινότητα ενός παιδιού στα δεκαεπτά του. Η πραγματικότητα, όμως, είναι κάπως διαφορετική. Όσα συμβαίνουν έξω από το σχολείο μπαίνουν καθημερινά και στη δική μας ζωή. Στο σπίτι, στο φροντιστήριο, ακόμη και σε συζητήσεις μεγαλύτερων που μπορεί απλώς να ακούμε, υπάρχει μία λέξη που επανέρχεται συνέχεια: ακρίβεια.
Τα καύσιμα, το πετρέλαιο θέρμανσης, το ρεύμα, το σούπερ μάρκετ, τα ενοίκια, οι μετακινήσεις. Σχεδόν όλα έχουν ακριβύνει και αυτό δεν μπορεί παρά να επηρεάζει μια οικογένεια. Πράγματα που πριν από λίγα χρόνια μπορεί να γίνονταν χωρίς δεύτερη σκέψη, σήμερα χρειάζονται περισσότερο υπολογισμό. Μια έξοδος, μια αγορά, ακόμη και κάποιες διακοπές μπορεί να περιοριστούν ή να αναβληθούν. Μπορεί εμείς οι μαθητές να μην πληρώνουμε τους λογαριασμούς του σπιτιού, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν καταλαβαίνουμε. Βλέπουμε τους γονείς μας να συγκρίνουν τιμές, να υπολογίζουν τα έξοδα και πολλές φορές να προσπαθούν να κάνουν οικονομία χωρίς να θέλουν να μας στερήσουν πράγματα.
Ακούμε τόσο συχνά τη φράση «έχουν ακριβύνει όλα», που πλέον έχει γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας. Και όλο αυτό, όσο κι αν δεν το συζητάμε πάντα, επηρεάζει και εμάς. Γιατί όταν υπάρχει οικονομικό άγχος σε ένα σπίτι, το καταλαβαίνουν όλοι. Ακόμη και τα παιδιά. Στη δική μου περίπτωση το βλέπω ίσως λίγο περισσότερο, καθώς οι γονείς μου διατηρούν εμπορική επιχείρηση. Μια επιχείρηση που εδώ και χρόνια αποτελεί βασικό στήριγμα της οικογένειάς μας και που σήμερα προσπαθεί να ανταποκριθεί σε συνεχώς αυξανόμενα έξοδα.
Την ίδια στιγμή, ο κόσμος που μπαίνει σε ένα κατάστημα είναι και αυτός πιεσμένος και σκέφτεται περισσότερο τι θα αγοράσει και τι μπορεί να αφήσει για αργότερα. Μέσα από την επιχείρηση των γονιών μου έχω αρχίσει να βλέπω διαφορετικά και την τοπική αγορά. Πίσω από ένα κατάστημα δεν υπάρχει μόνο μια βιτρίνα και κάποια προϊόντα.
Υπάρχουν άνθρωποι που δουλεύουν καθημερινά, έχουν λογαριασμούς, υποχρεώσεις και οικογένειες. Υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν να κρατήσουν μια επιχείρηση όρθια και να συνεχίσουν κάτι που πολλές φορές έχουν δημιουργήσει με κόπο χρόνων. Και αυτή είναι μια πλευρά της ακρίβειας που ίσως εμείς οι νεότεροι δεν σκεφτόμαστε πάντα. Όταν ο καταναλωτής δυσκολεύεται, αγοράζει λιγότερο. Όταν αγοράζει λιγότερο, δυσκολεύεται και η επιχείρηση. Και τελικά πίσω από όλα αυτά βρίσκονται άνθρωποι που έχουν τις ίδιες αγωνίες για το αύριο.
Για έναν μαθητή της Γ΄ Λυκείου όλα αυτά μπορεί να φαίνονται μακριά από τα μαθήματα και τις εξετάσεις. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν είναι και τόσο μακριά.
Σε λίγους μήνες πολλοί από εμάς μπορεί να είμαστε φοιτητές. Κάποιοι θα χρειαστεί να φύγουμε από το σπίτι μας και να ζήσουμε σε άλλη πόλη. Και τότε υπάρχουν το ενοίκιο, οι λογαριασμοί, το φαγητό, οι μετακινήσεις και όλα τα έξοδα που χρειάζονται για να σπουδάσει ένα παιδί μακριά από την οικογένειά του. Νομίζω ότι εκεί είναι που αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε λίγο περισσότερο και το άγχος των γονιών μας. Εμείς θέλουμε να κάνουμε όνειρα. Να περάσουμε στη σχολή που θέλουμε, να σπουδάσουμε, να ταξιδέψουμε, να αποκτήσουμε εμπειρίες και αργότερα να φτιάξουμε τη δική μας ζωή. Οι γονείς μας θέλουν ακριβώς το ίδιο για εμάς, αλλά παράλληλα πρέπει να σκέφτονται αν μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά σε όλα αυτά. Και καμιά φορά καταλαβαίνουμε ότι ακόμη και τα δικά μας όνειρα μπορεί να τους δημιουργούν άγχος.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να ονειρευόμαστε. Είμαστε δεκαεπτά χρονών και έχουμε όλη τη ζωή μπροστά μας. Πιστεύω όμως ότι πρέπει να ξέρουμε τι συμβαίνει γύρω μας και να μη θεωρούμε ότι η ακρίβεια και τα οικονομικά προβλήματα είναι θέματα που αφορούν μόνο τους μεγαλύτερους. Μπορεί σήμερα να τα βλέπουμε μέσα από τη ζωή των γονιών μας, αύριο όμως θα κληθούμε να τα αντιμετωπίσουμε και εμείς.
Για αυτό θεωρώ σημαντικό, ειδικά σε τέτοιες περιόδους, να στηρίζουμε όσο μπορούμε και την τοπική αγορά. Τα μικρά καταστήματα της γειτονιάς μας, τους ανθρώπους που γνωρίζουμε και που παλεύουν καθημερινά για να κρατήσουν τις επιχειρήσεις τους ανοιχτές. Δεν μπορούμε φυσικά εμείς να λύσουμε το πρόβλημα της ακρίβειας, αλλά μπορούμε να καταλαβαίνουμε τις δυσκολίες των ανθρώπων γύρω μας και να μην είμαστε αδιάφοροι.
Ως μαθητής σήμερα και αυριανός πολίτης, δεν έχω τις λύσεις για όλα αυτά. Έχω όμως τη δυνατότητα να παρατηρώ, να προβληματίζομαι και να ενδιαφέρομαι. Γιατί πίσω από τις τιμές που ανεβαίνουν, τους λογαριασμούς και τους αριθμούς που ακούμε καθημερινά στις ειδήσεις υπάρχουν πραγματικοί άνθρωποι και πραγματικές οικογένειες. Ίσως αυτό να είναι και ένα μάθημα που δεν υπάρχει στα σχολικά βιβλία. Ότι μεγαλώνοντας αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε περισσότερο όσα συμβαίνουν γύρω μας, αλλά και τις δυσκολίες που μέχρι χθες αναλάμβαναν μόνο οι γονείς μας. Και όσο δύσκολες κι αν γίνονται οι εποχές, η δική μας γενιά πρέπει να συνεχίσει να κάνει όνειρα. Ακόμη κι αν σήμερα αυτά τα όνειρα μοιάζουν να κοστίζουν λίγο περισσότερο.
